Nâng cao năng lực hệ thống y tế từ phòng, chống dịch bệnh đến phát triển nhân lực và làm chủ kỹ thuật chuyên sâu là nền tảng quan trọng để cải thiện chất lượng chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân. Việt Nam đang từng bước củng cố năng lực toàn diện. Do đó, chất lượng chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân được nâng cao.
1. Nâng cao năng lực hệ thống y tế cần được thực hiện như thế nào?
Nâng cao năng lực hệ thống y tế cần được triển khai đồng bộ ở cả ba cấp độ: chủ động phòng bệnh, củng cố chăm sóc sức khỏe ban đầu và phát triển kỹ thuật điều trị chuyên sâu. Đây là hướng đi quan trọng nhằm giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời. Đồng thời, hướng đi này cũng tăng khả năng ứng phó của ngành trước dịch bệnh. Ngành cũng sẽ có thể ứng phó trước các nhu cầu điều trị ngày càng phức tạp.
Nhiều địa phương đang cụ thể hóa định hướng của Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị. Các hoạt động trọng tâm gồm giám sát bệnh truyền nhiễm và đào tạo nhân lực. Kết nối chuyên môn và chuyển giao kỹ thuật cũng được tăng cường.
Theo TTXVN, quá trình nâng cao năng lực y tế đang được triển khai trên nhiều cấp độ. Hoạt động bắt đầu từ cộng đồng, trường học và trạm y tế. Ở tuyến chuyên sâu, một số bệnh viện đã có khả năng thực hiện kỹ thuật ghép tạng. Nguồn: TTXVN – Chuyên trang Chính sách và Cuộc sống
2. Tóm tắt nhanh: Ba trụ cột nâng cao năng lực y tế
| Trụ cột | Hoạt động trọng tâm | Mục tiêu |
|---|---|---|
| Phòng bệnh | Giám sát dịch tễ, diệt lăng quăng, vệ sinh trường học | Phát hiện sớm và hạn chế dịch lây lan |
| Phát triển nhân lực | Đào tạo, thực hành tại tuyến cơ sở, kết nối quốc tế | Thu hẹp khoảng cách chuyên môn giữa các tuyến |
| Kỹ thuật chuyên sâu | Chuyển giao kỹ thuật, ghép tạng, ứng dụng công nghệ | Nâng cao khả năng điều trị ca bệnh phức tạp |
3. Chủ động giám sát và kiểm soát bệnh truyền nhiễm
4. Kiểm soát tay chân miệng trong trường học
Trường học là một trong những địa điểm cần được ưu tiên giám sát tay chân miệng vì trẻ nhỏ thường xuyên tiếp xúc gần và dùng chung không gian sinh hoạt. Nhóm trẻ mầm non, mẫu giáo và tiểu học có nguy cơ lây nhiễm cao nếu vệ sinh bàn tay, đồ chơi và bề mặt chưa được thực hiện đúng cách.
Tại Lâm Đồng, tính đến ngày 2/9/2026, địa phương ghi nhận hơn 3.870 trường hợp tay chân miệng, tăng hơn 2.100 ca so với cùng kỳ năm 2025. Bệnh xuất hiện tại 121 trong tổng số 124 xã, phường và đặc khu.
Trẻ dưới 5 tuổi chiếm phần lớn các trường hợp mắc bệnh; riêng nhóm trẻ nhà trẻ và mẫu giáo chiếm 87,3%. Đây là dữ liệu cho thấy hoạt động phòng bệnh cần tập trung nhiều hơn vào môi trường giáo dục mầm non.
Các cơ sở giáo dục được yêu cầu thực hiện nguyên tắc “3 sạch”:
- Ăn uống sạch.
- Ở sạch.
- Bàn tay sạch.
Ngoài ra, nhà trường cần kiểm tra sức khỏe của trẻ khi vào lớp; hướng dẫn trẻ rửa tay; không dùng chung đồ dùng cá nhân; thường xuyên vệ sinh đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa và sàn nhà. Những trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ cần được phát hiện. Sau đó, trường học phải thông báo và xử lý kịp thời.
5. Tăng cường kết nối quốc tế và chuyển giao kỹ thuật y tế
Kết nối chuyên môn giúp cơ sở y tế cập nhật kiến thức, tiếp nhận kỹ thuật mới và nâng cao khả năng xử lý các ca bệnh nặng. Hoạt động này cũng tạo điều kiện xây dựng mạng lưới cấp cứu, hồi sức liên thông giữa tuyến trung ương và địa phương.
Ngày 11/9/2026, Hội nghị quốc tế về Y học Cấp cứu và Y học Hồi sức được tổ chức tại Phú Thọ với chủ đề “Kết nối y học trong kỷ nguyên vươn mình”.
Các nội dung chuyên môn tập trung vào:
- Cấp cứu và hồi sức tích cực.
- Nhiễm khuẩn huyết.
- Tim mạch và hô hấp.
- Đột quỵ, chấn thương và ngộ độc.
- ECMO và lọc máu liên tục CRRT.
- Công tác điều dưỡng trong chăm sóc người bệnh nặng.
Các chuyên gia nhận định cấp cứu và hồi sức không thể phát triển như những lĩnh vực riêng lẻ. Hiệu quả điều trị phụ thuộc vào sự phối hợp đa chuyên khoa. Ngoài ra, nó còn dựa trên kết nối giữa các tuyến, đào tạo liên tục và khả năng đưa nghiên cứu vào thực hành lâm sàng.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và công nghệ y tế tiên tiến cũng đang được xem là công cụ hỗ trợ nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và quản lý hệ thống.
6. Đưa bác sĩ trẻ về gần người dân hơn
Củng cố y tế cơ sở giúp người dân được chăm sóc sớm ngay tại địa phương và giảm áp lực cho bệnh viện tuyến trên. Muốn đạt được điều này, các trạm y tế cần được bổ sung nhân lực có năng lực chuyên môn và kinh nghiệm thực hành.
Tại TP Hồ Chí Minh, Chương trình thí điểm thực hành tại bệnh viện đa khoa gắn với trạm y tế đã được triển khai trong 5 năm. Mô hình cho phép bác sĩ trẻ vừa thực hành tại bệnh viện. Ngoài ra, họ vừa tham gia công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu tại tuyến cơ sở.
Trong đợt triển khai mới:
- 21 bác sĩ trẻ nhận nhiệm vụ tại các trạm y tế.
- Hai bác sĩ tình nguyện công tác tại Trung tâm Y tế Quân – Dân y Côn Đảo.
- 41 bác sĩ được tăng cường đến Cần Giờ, Thạnh An, Củ Chi và Hóc Môn.
Sau quá trình sắp xếp, hệ thống y tế thành phố có địa bàn rộng và nhu cầu nhân lực không đồng đều giữa các khu vực. Vì vậy, định hướng phát triển hệ thống y tế “đa tầng, đa cực, đa trung tâm” được kỳ vọng giúp phân bổ nguồn lực hợp lý và đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần người dân hơn.
7. Bệnh viện Thống Nhất làm chủ kỹ thuật ghép gan
Việc thực hiện thành công ca ghép gan đầu tiên đánh dấu bước tiến mới về kỹ thuật chuyên sâu tại Bệnh viện Thống Nhất. Bệnh viện đã được Bộ Y tế chứng nhận đủ điều kiện thực hiện ghép gan. Đồng thời, Thống Nhất trở thành cơ sở thứ bảy tại khu vực phía Nam triển khai kỹ thuật này.
Ca ghép được thực hiện ngày 22/8/2026 với sự hỗ trợ chuyên môn của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Người nhận là bệnh nhân nam sinh năm 1976, mắc ung thư gan trên nền xơ gan do viêm gan virus B và C. Ngoài những bệnh trên, bệnh nhân đồng thời có bệnh đái tháo đường type 2.
Sau quá trình đánh giá toàn diện, đội ngũ chuyên môn xác định ghép gan là lựa chọn phù hợp nhằm kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Người hiến là em trai ruột của bệnh nhân. Trước phẫu thuật, người hiến được đánh giá nghiêm ngặt về:
- Tình trạng sức khỏe tổng quát.
- Chức năng gan.
- Giải phẫu mạch máu và đường mật.
- Thể tích gan còn lại.
- Các yếu tố miễn dịch liên quan.
Hai phòng mổ được vận hành đồng thời để lấy mảnh ghép và chuẩn bị cho người nhận. Sau khoảng tám giờ, ca phẫu thuật kết thúc thuận lợi. Người hiến sau đó đã xuất viện, trong khi người nhận tỉnh táo, sinh hiệu ổn định và chức năng gan ghép tiến triển tốt.
Thành công này không chỉ đến từ kỹ năng của ê-kíp phẫu thuật. Đó còn là kết quả của quá trình chuẩn hóa quy trình. Ngoài ra, nó còn nhờ đào tạo nhân sự, chuẩn bị cơ sở vật chất và phối hợp giữa nhiều chuyên khoa.
8. Vì sao phải phát triển đồng thời phòng bệnh và điều trị chuyên sâu?
9. Nâng cao năng lực y tế là một quá trình liên tục
Nâng cao năng lực hệ thống y tế không phải là một chương trình ngắn hạn mà là quá trình đầu tư liên tục vào con người, quy trình, công nghệ và cơ sở hạ tầng. Các hoạt động được triển khai tại Cần Thơ, Lâm Đồng, Phú Thọ và TP Hồ Chí Minh cho thấy hướng tiếp cận đang ngày càng toàn diện hơn.
Từ việc kiểm soát lăng quăng trong từng hộ gia đình, vệ sinh bề mặt tại trường học đến kết nối quốc tế về hồi sức và thực hiện ca ghép gan phức tạp, mỗi mắt xích đều góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.
Để duy trì kết quả lâu dài, ngành y tế cần tiếp tục:
- Hoàn thiện hệ thống giám sát và cảnh báo sớm.
- Chuẩn hóa quy trình chuyên môn.
- Tăng cường đào tạo liên tục cho nhân viên y tế.
- Phát triển mạng lưới hỗ trợ giữa các tuyến.
- Đầu tư thiết bị và công nghệ y tế phù hợp.
- Kiểm soát chất lượng môi trường tại bệnh viện, phòng sạch, phòng xét nghiệm và khu vực bảo quản y tế.
- Thúc đẩy chuyển giao kỹ thuật gắn với năng lực thực tế của từng cơ sở.
10. Câu hỏi thường gặp
Kết luận
Nâng cao năng lực hệ thống y tế cần được triển khai liên tục và đồng bộ. Quá trình này bắt đầu từ giám sát dịch bệnh tại cộng đồng. Sau đó là củng cố y tế cơ sở và phát triển nhân lực.
Việc làm chủ kỹ thuật ghép gan cho thấy năng lực điều trị chuyên sâu đang tiến bộ. Trong khi đó, các chương trình phòng bệnh giúp bảo vệ sức khỏe từ sớm.
Sự kết nối giữa phòng bệnh, chăm sóc ban đầu và điều trị chuyên sâu sẽ tạo nền tảng bền vững. Đây cũng là điều kiện để ngành y tế đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Nguồn nội dung và số liệu: TTXVN, đăng ngày 13/9/2026 trên Chuyên trang Chính sách và Cuộc sống. Bài viết đã được biên tập và diễn giải lại theo hướng tối ưu SEO, không làm thay đổi bản chất thông tin.
*This article was created with the assistance of Generative AI and has undergone editorial review before publishing.
