1. Tổng quan thị trường chuỗi lạnh Việt Nam cuối năm 2025
Khi năm 2025 dần khép lại, chuỗi cung ứng lạnh (cold chain) tiếp tục là một trong những lĩnh vực được nhắc đến nhiều nhất trong ngành logistics và dược phẩm tại Việt Nam. Với sự tăng trưởng mạnh mẽ của các ngành yêu cầu kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt như dược phẩm, sinh phẩm, vắc-xin, thực phẩm tươi sống và nông sản xuất khẩu, cold chain đang được xem là một trong những trụ cột hạ tầng quan trọng cho tăng trưởng bền vững.
Tuy nhiên, đi kèm với tốc độ mở rộng nhanh là nguy cơ dư thừa công suất cục bộ, đặc biệt tại một số khu vực tập trung kho lạnh nhưng thiếu kết nối với nhu cầu thực tế hoặc chưa đáp ứng đúng phân khúc chuyên sâu như dược phẩm.
2. Quy mô và động lực tăng trưởng của chuỗi lạnh dược phẩm
Trong bức tranh chung của cold chain, chuỗi lạnh dược phẩm nổi lên như một phân khúc tăng trưởng nhanh và ổn định nhất. Thị trường chuỗi lạnh dược phẩm Việt Nam đạt khoảng 1,2 tỷ USD, tăng trưởng nhờ nhu cầu vắc-xin, thuốc sinh học, mở rộng hệ thống y tế và yêu cầu bảo quản ngày càng nghiêm ngặt. Ngành dược cũng được dự báo tăng từ 6 tỷ USD (2023) lên 8,7 tỷ USD (2028), thúc đẩy bởi già hóa dân số, bệnh mạn tính và nhu cầu thuốc nhạy cảm nhiệt độ.
3. Cold chain – từ “lợi thế” trở thành “điều kiện bắt buộc”
Nếu trước đây, chuỗi lạnh chỉ được xem là một lợi thế cạnh tranh, thì đến giai đoạn hiện nay, đặc biệt trong kênh Ethical (ETC), cold chain đã trở thành điều kiện bắt buộc.
Các yêu cầu pháp lý ngày càng khắt khe buộc doanh nghiệp phải đầu tư bài bản vào hệ thống bảo quản và vận chuyển lạnh. Một số quy định nổi bật bao gồm:
- Thông tư 36/2018/TT-BYT về Thực hành tốt bảo quản thuốc (GSP)
- Thông tư 05/2024/TT-BYT cập nhật các yêu cầu về phân phối thuốc (GDP)
- Yêu cầu thẩm định, hiệu chuẩn, theo dõi nhiệt độ liên tục và truy xuất dữ liệu
Điều này đồng nghĩa với việc không phải tất cả kho lạnh hay đơn vị logistics đều có thể tham gia chuỗi cung ứng dược phẩm, mà chỉ những đơn vị có cơ sở hạ tầng đạt chuẩn, quy trình được thẩm định và hệ thống giám sát nhiệt độ đáng tin cậy mới đủ điều kiện.
Song song với yêu cầu về GSP/GDP, các tiêu chuẩn sản xuất như EU-GMP trong Thị Trường Dược Phẩm Việt Nam cũng đang tái định hình toàn bộ chuỗi giá trị ngành dược.
4. Thách thức lớn của chuỗi cung ứng lạnh tại Việt Nam
-
Dư thừa công suất nhưng thiếu chuyên môn sâu
Mặc dù tổng công suất kho lạnh tăng nhanh, nhưng phần lớn vẫn tập trung vào thực phẩm đông lạnh hoặc nông sản, trong khi kho lạnh đạt chuẩn dược phẩm lại không nhiều. Điều này dẫn đến nghịch lý: thừa kho lạnh phổ thông nhưng thiếu kho lạnh chuyên biệt.
-
Hạ tầng logistics chưa đồng đều
Một trong những thách thức lớn nhất của cold chain tại Việt Nam là kiểm soát chặng cuối (last-mile delivery). Sự chênh lệch về hạ tầng giao thông, đặc biệt tại các tỉnh xa trung tâm, khiến việc duy trì tính toàn vẹn của làn đường lạnh trở nên khó khăn.
-
Chi phí đầu tư và vận hành cao
Cold chain, đặc biệt trong lĩnh vực dược phẩm, đòi hỏi chi phí đầu tư lớn cho:
- Thiết bị kiểm soát nhiệt độ chính xác
- Hệ thống giám sát, ghi nhận và lưu trữ dữ liệu
- Quy trình thẩm định, đào tạo nhân sự và tuân thủ pháp lý
Điều này tạo ra rào cản gia nhập thị trường, đồng thời buộc doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ về hiệu quả đầu tư dài hạn.
5. Công nghệ – chìa khóa nâng cao chất lượng chuỗi lạnh
Trước những thách thức trên, công nghệ đang đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả và độ tin cậy của chuỗi cung ứng lạnh.
Giải Pháp Chuỗi Cung Ứng Lạnh
Các giải pháp công nghệ tiên tiến giúp đảm bảo chất lượng và minh bạch trong vận chuyển hàng hóa nhạy cảm nhiệt độ.
Thiết bị ghi dữ liệu thời gian thực
Theo dõi liên tục nhiệt độ và độ ẩm trong suốt quá trình vận chuyển, đảm bảo dữ liệu được cập nhật tức thì.
🔗 Xem thêm: logger cảm biến nhiệt độ theo thời gian thực
Theo dõi từ xa & Cảnh báo
Cảnh báo ngay lập tức qua email hoặc tin nhắn khi nhiệt độ vượt ngưỡng, giúp xử lý rủi ro kịp thời.
Nhãn & Nhận diện chuỗi lạnh
Nhãn TTI và giải pháp nhận diện giúp đánh giá tình trạng hàng hóa mà không cần mở kiện.
🔗 Xem thêm: Giải pháp in tem nhãn chuẩn cho ngành dược
Đóng gói nhiệt tiên tiến
Bao bì cách nhiệt, vật liệu PCM giúp duy trì nhiệt độ ổn định trong thời gian vận chuyển dài.
🔗 Xem thêm: Thùng vận chuyển vaccine chuẩn GSP/GDP
Phân tích dữ liệu tối ưu hóa
Phân tích dữ liệu lịch sử giúp dự báo rủi ro, tối ưu tuyến đường và nâng cao hiệu suất toàn chuỗi cung ứng.
Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu tuân thủ, mà còn giúp doanh nghiệp giảm thiểu thất thoát, bảo vệ chất lượng sản phẩm và nâng cao uy tín thương hiệu.
6. Cold chain Việt Nam: Tiềm năng có chọn lọc, không dành cho số đông
Có thể khẳng định rằng, chuỗi lạnh tại Việt Nam vẫn là một thị trường giàu tiềm năng trong trung và dài hạn, đặc biệt ở các phân khúc có yêu cầu cao như dược phẩm, sinh phẩm và y tế.
Tuy nhiên, đây không còn là “cuộc chơi số lượng”, mà là cuộc chơi của:
- Chất lượng hạ tầng
- Mức độ tuân thủ tiêu chuẩn
- Khả năng đầu tư công nghệ
- Hiểu biết sâu về đặc thù ngành
Những doanh nghiệp chỉ đầu tư dàn trải, thiếu định hướng chuyên môn hóa sẽ gặp rủi ro lớn trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
7. Kết luận
Chuỗi lạnh (cold chain) tại Việt Nam đang đứng trước ngã rẽ quan trọng: tiếp tục mở rộng theo chiều rộng hay chuyển sang phát triển theo chiều sâu. Với sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành dược và yêu cầu tuân thủ ngày càng khắt khe, cold chain không chỉ là hạ tầng logistics, mà là một phần không thể thiếu của chuỗi giá trị ngành y tế và dược phẩm.
Trong giai đoạn 2025–2030, những doanh nghiệp đầu tư bài bản, lựa chọn đúng phân khúc và áp dụng công nghệ phù hợp sẽ là những đơn vị nắm bắt được cơ hội tăng trưởng bền vững.
